JE PARTNER UITKOPEN NA EEN SCHEIDING - DIT MOET JE WETEN

Wat gebeurt er met de gezamenlijke woning wanneer jullie uit elkaar gaan? Het is een vraagstuk waar veel (ex-)koppels mee worstelen. Vaak wordt beslist dat één partner de andere uitkoopt. Maar hoe pak je dat correct aan? We zetten de vijf belangrijkste stappen op een rij.

1. Getrouwd? Afspraken vastleggen bij de notaris

Gaan jullie uit elkaar via een echtscheiding met onderlinge toestemming, dan moeten er afspraken worden gemaakt over jullie kinderen (indien van toepassing) en over het gemeenschappelijk vermogen, waaronder de woning. Deze afspraken worden vastgelegd in een regelingsakte, die wordt opgesteld met begeleiding van een notaris (vaak in samenspraak met advocaten).

Let op: deze akte regelt de afspraken, maar zorgt nog niet voor de eigendomsoverdracht van de woning. Die overdracht gebeurt pas nadat de echtscheiding door de rechter is uitgesproken en wordt ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Nadien volgt een verdelings- of slotakte bij de notaris, waarin de woning officieel aan één van beide partners wordt toegewezen (zie stap 5).

Zijn jullie niet getrouwd, dan kunnen jullie onderling afspraken maken over de uitkoop en de uitkoopsom. Die afspraken worden vervolgens vastgelegd in een notariële akte. Ook bij ongehuwde partners is begeleiding door een notaris sterk aangewezen om latere discussies te vermijden.

2. Samen de uitkoopsom bepalen

Beslist één partner om de woning over te nemen, dan moet hij of zij het aandeel van de andere partner uitkopen. Juridisch spreekt men meestal van een verdeling of toebedeling van de woning.

Bij het bepalen van de uitkoopsom zijn er drie belangrijke elementen:

De actuele waarde van de woning
Niet de aankoopprijs, maar de huidige marktwaarde is bepalend. Die kan worden geschat via een expert of een online waardetool.
Het openstaande saldo van het hypothecair krediet
Eventuele persoonlijke inbreng
Wanneer één van de partners bij de aankoop meer eigen middelen heeft ingebracht en dit expliciet werd vastgelegd in de aankoopakte (of op een andere manier kan worden bewezen), moet hiermee rekening worden gehouden. De notaris zal dan bepalen of die inbreng nominaal wordt verrekend of aangepast aan de waarde-evolutie van de woning, afhankelijk van wat werd afgesproken.

De uitkoopsom wordt doorgaans als volgt berekend:

Uitkoopsom = (huidige waarde van de woning – (openstaand hypothecair saldo + verrekening persoonlijke inbreng)) / 2

Voorbeeld
Jullie kochten tien jaar geleden een woning voor 100.000 euro. De ene partner bracht 6.000 euro eigen middelen in, de andere 4.000 euro. Deze ongelijke inbreng werd vastgelegd en wordt nominaal verrekend. Het verschil bedraagt 2.000 euro, waardoor de partner met de lagere inbreng 1.000 euro verschuldigd is.

Vandaag is de woning 200.000 euro waard en staat er nog 50.000 euro open op het hypothecair krediet. De uitkoopsom bedraagt dan:
(200.000 – (50.000 + 2.000)) / 2 = 74.000 euro

De uitkoopsom wordt vastgelegd in de regelingsakte of in de onderhandse overeenkomst (zie stap 1).

3. Hypothecaire lening herbekijken

Wanneer jullie samen een hypothecaire lening hebben afgesloten, blijven jullie in principe beiden aansprakelijk voor de terugbetaling, ook na een relatiebreuk.

Neemt één partner de woning én de lening over, dan moet bij de bank een ontslag uit hoofdelijkheid (ook wel desolidarisatie genoemd) worden aangevraagd. Pas wanneer de bank hiermee instemt, wordt de naam van de vertrekkende partner uit het krediet geschrapt.

Moet de overnemende partner een bijkomend krediet aangaan om de uitkoopsom te financieren, dan wordt het bestaande krediet vaak herwerkt of samengevoegd tot één nieuwe lening op diens naam.

Let op: de bank is niet verplicht hiermee akkoord te gaan. Ze zal altijd nagaan of de overnemende partner financieel draagkrachtig genoeg is. De desolidarisatie wordt pas definitief na het verlijden van de notariële akte (zie stap 5).

4. Verzekeringen aanpassen

Bij een hypothecair krediet hoort meestal ook een schuldsaldoverzekering. Wijzigt het krediet of verandert de kredietnemer, dan moeten ook deze verzekeringen worden aangepast.

Neemt één partner het volledige krediet over, dan moet diens schuldsaldoverzekering de volledige openstaande schuld dekken. De vertrekkende partner kan zijn of haar schuldsaldoverzekering stopzetten of, afhankelijk van het contract, omzetten in een overlijdensverzekering.

Is er sprake van een opgebouwde reserve (bij vooruitbetaling), dan zijn er soms mogelijkheden om die af te kopen of om te zetten, bijvoorbeeld naar een pensioenspaarformule. De concrete opties verschillen sterk per verzekeraar en contract, waardoor het aangewezen is om dit grondig na te vragen.

5. Officiële eigendomsoverdracht

Ongeacht of jullie gehuwd zijn of niet, is de overdracht van de woning pas definitief bij het tekenen van een notariële akte.

Bij een echtscheiding gebeurt dit via de verdelings- of slotakte.
Bij ongehuwde partners spreekt men vaak van een akte van afstand of verdeling.

Bij het verlijden van deze akte wordt de uitkoopsom effectief betaald en wordt de woning juridisch toegewezen aan één van beide partners.